Pîrî Reis Haritası

- -


Piri Reis Haritası

günümüze kalan, Amerika kıtasını gösteren en eski haritalardan biridir. Osmanlı amirali Piri Reis tarafından 1513′te çizilmiş olup, Avrupa ve Afrika’nın batı kıyılarını ve Güney Amerika’nın doğu kıyılarını gösterir. Aralarında Kristof Kolomb’a ait bir haritanın da bulunduğu yirmi kaynağı bütünleştirerek hazırlanmış, 16. yüzyıl Avrupa ve Müslüman denizcilerinin coğrafya bilgilerini içeren değerli bir tarihi belgedir.

Bu madde Piri Reis’in birinci haritası hakkında bilgi vermektedir. Piri Reis 1528′de Amerika’yı gösteren ikinci bir harita yapmıştır.

Tarihçe
Piri Reis, kendisini yetiştirmiş olan amcası Kemal Reis’in 1511′deki ölümünün ardından Gelibolu’ya çekilip orada bir dünya haritası, bir de Kitab-ı Bahriye’sini hazırlamıştır. Dünya haritasını 1513′de tamamlayıp, 1517 yılında, Mısır’ın fethinin hemen sonrasındaki günlerde Yavuz Sultan Selim’e takdim etmiştir. Piri Reis bunun ardından Kaptan-ı Derya (amiral) rütbesine getirilir. Harita 1929′da Topkapı Sarayı’nın müzeye dönüştürülme çalışmaları sırasında keşfedilir ve hâlâ oradadır. 1954 yılında yayımlanan En Eski Amerika Haritası adlı kitabında Afet İnan haritanın kenar notlarının, Osmanlı Türkçesinden yeni harflere çevirilerini yayımlamıştır.

Amerika’yı gösteren günümüze kalmış antik haritalar arasında Piri Reis’inkinden daha eski birkaç başka harita vardır. Bunlardan Cantino’nun 1502′de, Nicolo Caveri (Nicolo de Canerio)’nun, 1504-1505′de basılmış, Amerika’yı Asya’nın bir uzantısı olarak gösteren haritaları sayılabilir. Öbürü, 1507′de basılmış Martin Waldseemüller’in haritasıdır. Bu harita Cannerio’nun haritasından kaynaklanmıştır ama Amerika’yı Asya’dan ayrı bir kıta olarak gösterir ve onu ilk defa “Amerika” olarak adlandırır. Piri Reis kendi haritası için kullandığı kaynaklar arasında Kristof Kolomb’un haritası olduğunu belirtir ki bu muhtemelen Kolomb’un 1498′de çizdiği haritadır. Ancak Kolomb’un 1498 haritasının ne aslı ne de kopyaları bulunabilmiştir.

Haritanın Bulunuşu
Harita, 9 Kasım 1929′da Topkapı Sarayı’nda sarayı müzeye dönüştürme sırasındaki envanter tespit çalışmaları sürerken tesadüfen bulundu. Alman bilim adamı Adolf Deismann (1866-1937), dönemin Milli Müzeler Müdürü Halil Ethem Eldem’in kendisine verdiği parçaları inceleyip düzenlerken eline geçen harita takımının içindeki folyoyu o sırada İstanbul’da bulunan ve Türk denizciliği hakkında uzman olan Alman bilim adamı Paul Kahle’ye göstermişti. Eserin Piri Reis’in ilk dünya haritası olduğunu teşhis eden Paul Kahle oldu.[1]

Prof. Kahle, harita ile ilgili inceleme sonuçlarını 1931 yılında 18. Doğubilimleri Kongresi’nde sundu.[2] Haritanın üzerindeki notları Hasan Fehmi Bey latin harflerine aktardı. Türk Tarih Kurumu başkanı Yusuf Akçura’nın 1937 tarihli ‘Piri Reis Haritası’ adlı kitabında haritayı yayımladı. Cumhurbaşkanı Atatürk, haritayı Ankara’ya getirtip bizzat inceledi ve devlet matbaasında çoğaltılmasını sağladı.

Haritanın kayıp parçalarını arama çabası sırasında Topkapı Sarayı Müdürü Tahsin Öz tarafından dünya haritası olduğu sanılan bir başka Piri Reis haritası bulunmuştur.

piri reis haritası resimleri

Bu haber 7 Nisan 2013 tarihinde tarafından HAKKINDA BİLGİLER kategorisi altına yazılmış. defa okunmuş ve Yorum yapılmamış

Etiketler: ,

Yorum yapılmamış


Yorum yapın


Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.