ORDU – KORGAN – ÇAYIRKENT | ÇAYIRKENT MAHALLESİ | ÇAYIRKENT BELDESİ | ÇAYIRALAN KÖYÜ BELEDİYESİ

Kar Leoparı

Ortalama 15 yıl yaşarlar. Küçük memeliler, kuşlar, koyun, keçi ve yaban domuzlarını avlayarak beslenir. Kar leoparları güç şartların olduğu ve kıtlık görülen arazilerde diğer memeli hayvanları tek başına avlayarak yaşar. Kar leoparları avlarını sesssizce izler ve ortalama 20- 50 adım önce sessizce ortaya çıkarlar. Kar leoparları, yavrulama zamanları olan Ocak ve Mayıs ayları dışında yalnız bir yaşam sürerler. Görülmesi zor kalın kürküyle, kar ve kayaların arasına gizlenir.

Kar ayakkabılarına benzeyen geniş ön ayakları, kısa bacakları, güçlü göğüs kasları ve kuyruğu ile yüksek ve kayalık dağlara uyum sağlamıştır. Bugün dağ leoparlarının soyu çiftlik hayvanlarının başına dert oldukları için tükenme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Kürkü de değerli olduğundan kaçak olarak avlanılmaktadır

Kızıl Tilki

Kızıl tilki dünyada en fazla bulunan etoburdur. Avrupa’ da, Kuzey Amerika’ da, Asya, Avustralya ve Kutupta bulunur. Kızıl tilkiler, değişik tabiat ortamlarına kendilerini uydurabilirler. İngiltere’ de ormanlık bölgelerde, şehre yakın yerlerde yaşarlar. Kızıl tilki, kurtlar, kır kurtları, köpek ve çakal ailesinin bir üyesidir. Kızıl bir tilkinin genellikle kızıl kahve kürkü vardır, fakat bazen siyah yada gümüş renklidir. Gür kırmızı kuyruğunun yanına beyaz kürk serpiştirilmiştir. Ve tilki kürkü diye bilinir.

Bu etçil memeliler hemen her şeyi yerler. Besin ihtiyaçları yaşadıkları yere bağlı olarak değişir. Kırsal bölgedeki tilkiler tavşanları, yabani tavşanları, tarla farelerini, küçük meyveleri yerler.Şehre yakın olanlar ise çöpleri karıştırıp bulduklarını yerler. Tilkiler aynı zamanda iri böcekleri, solucanları, kuş yumurtalarını ve düşmüş meyveleri yerler.

Kışın sonları veya ilk baharın başlarında yavrularlar. Dişi tilki,eski ve uygun bir hayvan yuvasını yada eski bir bahçe kulübesini doğacak yavrularına yuva yapar. Mart ayında bir batında 4-8 arası yavru doğar. Yeni doğan yavruların her biri yaklaşık 100 gr. ağırlığındadır. Çikolata kahvesi kürkleri vardır, kör ve sağırdılar, aynı zamanda yürüyemezler. Anneleri onları ısıtmak, temizlemek ve eğitmek için yanlarında kalır, erkek tilki onları beslemek için yiyecek getirir. Bir tilki yavrusu dört haftalıkken mavi olan gözleri kehribara döner ve kürkü kızıllaşmaya başlar.Tamamıyla özgürlüğüne kavuşuncaya yani 6 aylık olana kadar aile içinde kalır.

Kirpi

Kirpilerin Dikenli Dünyası

Kirpilerin kafasının ve vücudunun daha üst bölümleri kısa sarımsı dikenlerle kaplıdır. Yetişkinlerin 5000 den fazla dikeni olabilir. Diğer kısımları kahverengi kürk ile kaplıdır ve kısa bir kuyrukları vardır.
Tüm Avrupa’da bulunurlar ve çoğunlukla bahçelerde yaşarlar. Ormanlık, bodur çalılık yada işlenmiş alanları tercih ederler.

Kirpiler yalnız yaşayan hayvanlardır. Yiyecek aradıklarında, sümüklü böcek, salyangoz, iri böcekler ve solucanların daha bol bulunduğu çok yağışlı gecelerde hareketli olurlar. Bazen de kuş yumurtaları ve yerde yuva yapmış kuşların yavrularıyla beslenirler.

Yazın, kirpiler gün boyu geçici olarak yapraklardan, yosun ve çimenlerden yaptıkları sığınaklarında kalırlar. Kasıma kadar çoğu kış uykusuna yatar. Yapraklardan ve yosundan yol kenarlarının aşağısında, eski tavşan çukurlarında ve çürümüş organik maddelerin altına yuva yaparlar. Seçtikleri yere yuva yapacakları gereçleri ağızlarında taşırlar ve gerekli büyüklükte bir yığın yaptıklarında, içeri doğru bir çukur kazarlar ve rahat bir barınak yapıncaya dek çevresinde dönerler.

Gelecek mart yada nisana kadar kış uykusuna yatarlar ve bu süre içinde kalp atışları dakikada 190 dan 20 ye kadar düşer, ve vücut ısıları yaklaşık 10 derece azalır. Kirpilerin çoğu kış uykusu sırasında ölür.
Görüşü zayıftır, fakat koku alma ve işitme duyuları çok iyidir. İyi tırmanır ve yüzebilirler. Dikenlerinin sıklığı, rahatsız edildiğinde ona yardımcı olur. Top gibi yuvarlanarak başını ve yumuşak kısımlarını korur. Ne yazık ki, dikenleri onları insanlardan gelen tehlikelerden korumaz. Çoğunlukla bahçelerdeki su çukurlarına düşerler, ezilirler, şenlik ateşlerinde, çim biçme makineleri yada böcek zehirleri veya çöpler yüzünden ölürler.

Kaplan

Kaplanlar, türlerinin en geniş kısmını Sibirya kaplanlarının oluşturduğu kedi ailesinin üyesidirler. Kavuniçi kaplı kürklerinin üzerindeki kalın, siyah dikey çizgileriyle kolayca tanınırlar. Göbeği ve boynu krem beyazdır.

Hiçbir kaplanın çizgileri diğerine benzemez, tıpkı parmak izleri gibi eşsizdirler. Kaplanın kendi vücudundaki çizgiler de her iki yanında farklıdır. Kaplanlara Hindistan’ dan Sibirya’ ya ve güney doğu Asya’ ya kadar rastlanır.

Genellikle geyik, bufallo vahşi domuz gibi büyük hayvanlarla beslenirler, ancak bazen balık, maymun yada yavru filleri de yerler. Çoğunlukla gece avlanırlar. Yavrusu olan anneler dışında yalnız yaşayan hayvanlardır, bununla birlikte bazen bir avı paylaşmak için bir araya gelebilirler. Diğer kedilerden farklı olarak, kaplanlar suyu sever ve iyi yüzücüdürler.

Kaplanlar avlarını sessizce izler ve tuzağa düşürürler.Kendilerini gizlemek için yoğun bitki örtüsü olan alanları seçerler ve avlarının üzerine süzülürler. Kaplan avına yeterince yaklaştığında aniden saldırır ve onu öldürür.

Diğer kedilerden fazla olarak insanları yeme konusunda da bir ünü vardır. İşin gerçeği bir kaplanın insana saldırmasına çok az rastlanır. Genellikle yaşlı ve yaralı kaplanlar normal avlarını yakalamakta daha başarısız olduklarından böyle bir şeye yönelebilirler. Kaplanlar kürkleri yüzünden tehlike altındadırlar ve türleri azalmaktadır.

Karınca

Çalışkan Karıncalar

Yaprak yiyen karıncalar Orta ve güney Amerika ormanlarından ve Amerika’ nın güney eyaletlerinde bulunur. Yüzlerce değişik oda yapmak amacıyla yeraltında dev koloniler halinde yaşarlar. Her koloniyi oluşturan yaklaşık 8 milyon karınca, yalnız bir kraliçe tarafından yönetilir. Karıncaların çoğu dişi karıncalardır. Aynı zamanda dişi karıncalardan oluşan büyük bir ordu da vardır ve onların görevi kraliçeyi ve koloniyi korumaktır.

Kraliçe çiftleştiğinde yeni koloni kurabilecek rahat bir yer arar, kanatlarını döker ve yumurtlamaya başlar.İşçi arılar yumurtadan çıkar çıkmaz görevlerine başlarlar. Geniş bir işçi ordusu yuvadan ayrılır ve yiyecek yaprak araştırmaya çıkarlar. Daha küçük olanlar geride kalarak kraliçenin bıraktığı yumurtalarla ilgilenirler.
Adlarını haklı çıkarırcasına, bu çalışkan karıncalar çenelerindeki kesicilerini kullanarak yaprakları ve taç yapraklarını yarıya bölerler. Bu parçaları kafalarının üzerinde tutarak yuvalarına taşırlar. Bu nedenle arada güneş şemsiyeli karıncalar da denilir.

İşin ilginci yaprakları yemezler. Bunun yerine bu becerikli böcekler onları yiyeceklerini çoğaltmada kullanırlar. Yuvanın gerisinde küçük işçi karınca yaprağı yalayarak temizler ve küçük parçalara böler. Ve onları çiğneyip, çürüterek daha sonra yiyeceği mantarları büyütmek için kullanır.

Mantar bahçeleri yerin altındadır ve zayıf bahçıvan karıncalar tarafından dikkatle bakılır. İşçi karıncalar yuvaya en yakın ağaçların yapraklarını yolar ve yaprak yiyen karıncalar bir sürü yaprak toplar. Daha taze yapraklar bulmak için başka yerlere de giderler.

Köpek Balıkları

Beyaz Köpekbalıkları

Bu korkutucu köpekbalıklarının uzunluğu 8 metrenin üzerine çıkabilir, fakat ortalama ölçüleri 4 metre civarıdır. Kaydedilen en büyük beyazın uzunluğu 8 metredir. Büyük beyazın diğer bilinen isimleri ölüm köpekbalığı, insan-yiyen, beyaz ölüm ve beyaz avcıdır.
Büyük beyaz köpekbalıklarının beyaz karınları ve gri renkli sırtları vardır, burunları uzun ve sivridir. Güçlü dişleri üçgen şeklinde ve testere gibidir. Ve ağızlarında bu dişlerden yaklaşık 3000 tane vardır. Yukarıdan bakıldıklarında iki renkli olmaları diğer hayvanlara karşı hedef olmalarını zorlaştırır çünkü denizde daha koyu gölgelerle karıştırılırlar.

Köpekbalıklarının en geniş ailesinden biri olan beyaz köpekbalıkları hem kıyılara yakın, hem de açıklarda, derin okyanuslarda bulunurlar. Daha çok ılık sularda yaşarlar. Bu korkutucu yırtıcı hayvanlar balık, deniz aslanları, foklar, deniz kuşları, küçük balinalar, kaplumbağalar, yunuslar ve diğer köpekbalıklarını avlayarak beslenirler. Aşağıdan saldırıya geçerler, büyük bir ısırık alırlar ve kurbanlarının kan kaybından zayıf düşmesini beklerler.
Avlarının peşine düştüklerinde 25 deniz mili hız yaparlar ve suyun yüzeyine sıçradıkları bilinir. Beyaz köpekbalıkları çok iyi koku aldıkları kadar çok iyi görebilirler ve sadece köpekbalıklarının suda başlarını yukarı çıkartarak yüzeydeki nesneleri incelediği görülmüştür.
Büyük beyazlar insan yiyenler listesinin başında yer alır ve bir yıldaki 10 saldırının 5’inden sorumludurlar. Bu durum köpekbalıklarının yüzücüleri aşağıdan bakıldığında fok yada deniz aslanı sandıklarını düşündürmektedir.
Büyük beyaz köpekbalıkları, Güney Afrika’da, Namibya’da, Kaliforniya’da, Florida’da, bütün Avustralya’da ve Malta’da resmen koruma altına alınmıştır.

Kurbağa

Hangi Kurbağa Yavrusunu Yer

Bir dişi hayvanın yavrularını yuttugunu duysanız, herhalde onun ne kadar vahşi olduğunu düşünürsünüz. Halbuki Avustralya ’da yasayan bir tür kurbağa, yavrularını vahşiliğinden değil, merhametinden yutmaktadır. “Rheobatrachus silus” adı verilen kurbağanın yumurtadan çıkmak üzere olan yavrularını yutma sebebi, onların emniyetli bir şekilde gelişmesini sağlamaktır. Acaba anne kurbağanın midesine inen yavrular, mide tarafından hazmedilmeyecek mi? Elbette hayır. Yeni doğan aciz yavrulara anında süt yetiştirerek merhametini gösteren hayvan, mideye inen yavruların hazmedilmemesi için de, kurbağanın midesindeki sindirim faaliyetini durdurur.

Dişi kurbağanın daha önce midesine doldurduğu gıda maddeleri bağırsağa iletilir ve midenin sekli ile yapısı tamamen değişerek, yavrular için sıcak ve emniyetli bir beşik haline girer. Oburluğu ile tanınan bu kurbağanın iştahı, tamamen kesilecek ve kuluçka devresi tamamlanıncaya kadar hayvan tam 2 ay aç kalacaktır. Kuluçkanın ileri safhasında mide büyüyerek akciğere dayanır. Ve onun faaliyetinin durmasına sebep olur.Ancak akciğerleri devreden çıkan kurbağa, derisi vasıtasıyla nefes almaya başlar.

Yumurtadan çıkan kurbağalar daha sonra yemek borusundan tırmanır ve anne kurbağanın ağzından aşağı atlayarak, gün ışığına çıkarlar. Mide yavruların tamamen çıkmasından 8 gün sonra normal haline gelir ve vazifesini yerine getiren kurbağa, yiyip içmeye başlar.Avustralya’nın Adalede Üniversitesinden Zoolog Michael J. Tyler ile yardımcısı David Carter tarafından ortaya çıkarılan bu esrarengiz olay,fizyoloji olarak bilinen ilim dalını alt-üst etmiştir.İlim adamları ülserin tedavisinde yeni bir ümit olarak gördükleri bu olağanüstü olayın nasıl gerçekleştiğini ve midedeki faaliyetin nasıl durdurulduğunu aramakla meşguller…

Köstebek

Tıknaz ön bacakları keskin pençelidir.Arka bacakları ufak ve güçsüzdür. Pembe noktalı burunları, küçük gözleri ve kısa kürklü kuyrukları vardır. Köstebekler çoğunlukla solucanlarla beslenirler, fakat aynı zamanda böcek larvası içeren diğer ufak hayvanları, kabuksuz sümüklü böcekleri ve salyangozları da yerler. Tünellerinde sık sık solucan depolarlar. Solucanların kaçışını engellemek için başlarını koparırlar. Bir keresinde bir köstebeğin yuvasında 470 adet solucan depoladığı görülmüştür.

Köstebekler yeraltı tünellerinde yaşar. Onlar aktif kazıcılardır ve bir günde 20 metre tünel kazabilirler! Bütün bu kazılardan sonra kendilerini bitkin hissettiklerinde,kuru çim serilmiş geniş odalarında dinlenirler.
Dişiler, yapraklarla ve çimenlerle döşenmiş bu yeraltı yuvasında bir batında yediden fazla doğum yaparlar. Yavrular üç hafta civarı anneleriyle beslenirler.

Koala

Sık sık koala ayısı da denilir ve ayıya biraz benzemesine rağmen bir ayı değildir. O bir keseli yada keseli bir memelidir ve akrabalarına benzemez.Koala adı Avustralya’da içmeyen anlamına gelen bir aborijin kelimesidir.Bu ona oldukça uygun bir isimdir çünkü koalalar tüm su ihtiyaçlarını okaliptüs yapraklarından karşılarlar.

Bütün keseliler gibi, koalalar da kel, kör ve ufak doğarlar. Koala yavrusu,altı aylık oluncaya kadar annesinin kesesinde kalır ve annesi tarafından emzirilir. Bu sürenin sonunda genç koala yavrusu annesinin sırtına tırmanır ve nasıl besleneceğini öğrenir.
Koala zamanının çoğunu okaliptüs ağaçlarının tepesinde geçirir.Sadece diğer bir ağaca geçmek yada bir ağız dolusu çamur almak için aşağıya inerler. Çamur, yedikleri yaprakları sindirmek içindir.Yapraklar koalalar için çok besleyici değildir ve günde bir kilodan fazla yerler. Enerjilerini toplamak için zamanlarının çoğunu dinlenerek geçirirler.

Koalalar inanılmaz derecede titiz yiyicilerdir ve her bir yenilecek yaprak için, yirmi yaprak koparırlar. Koalanın yediği yapraklar, böcekleri hayvanlardan uzaklaştırdığı düşünülen keskin kokulu bir yağ içerirler. Ne yazık ki bu koku onları aynı zamanda öksürtecek kadar güçlüdür.
1920’lerin sonlarına kadar koalalar derileri için avlanıyordu. Çok şükür ki şu an Avustralya’nın en özel hayvanlarından biri olarak seviliyor ve korunuyorlar.

Kivi

Hangi Kuş Uçamaz
Kiviler uçamayan kuşlardır. Tavuk iriliğinde olan bu kuşlar yanlız Yeni Zelanda’da yaşar. Kivilerin ağırlığı 1,5 ile 4 kg. arasında değişir. Çok küçük olan kanatları tüylerinin altına gizlenmiştir. Kiviler gündüz saatlarinde ya gizlenir yada uyur. Gizlenmek için içi boş kütüklere,yerdeki oyuklara girerler.

Gece dolaşmaya çıkar, sivri uçlu uzun gagalarıyla böcekleri, solucanları ve salyangozları yerler. Kiviler başka hayvanlara kolayca yem olduğundan sayıları iyice azalmıştır. Günümüzde bu kuşlar koruma altına alınmıştır.

Kelebek

Kelebekleri Tanıyalım

Kelebekler geniş,benekli kanatları olan uçan böceklerdir. Tüm böcekler gibi 6 bacağı, 3 bölümden oluşan vücudu ve bir çift anteni vardır.Üç vücut bölümü kafa,göğüs ve karın bölgesidir.
Kelebeğin vücudu minik duyumsal kıllarla kaplıdır. Kelebeğin kanat ve ayakları göğüs bölgesine bağlıdır. Göğüs bölgesinde ise bacak ve kanatlarının hareketini sağlayan kaslar vardır.
Kelebekler çok iyi pilotlardır. Renkli,yanardöner pulları olan iki büyük kanadı vardır. Kelebek ve güveler pullu kanadı olan tek böceklerdir.
Kelebekler vücut ısıları eğer 86 derecenin üzerinde ise uçabilirler.Kendilerini soğuk havada güneşlendirebilirler. Kelebeklerin yaşı ilerledikçe kanatları esker ve rengi solar.
Kelebeklerin hızı türlerine göre değişir. Zehirli türler zehirsiz olanlardan daha yavaş uçar. En hızlı uçan kelebekler saatte 30 mil. yol alırlar. Yavaş uçanlarda ise bu hız 5 mil kadardır.

Kelebekler başkalaşım yaşayarak 4 farklı yaşam dönemi geçirmektedirler.
Yumurta – Kelebek hayatına üzerinde yumurta olarak başlar.
Larva – Yumurtadan çıkan tırtıl neredeyse sürekli olarak yaprak ve çiçek yer.Tırtıl büyüdükçe deri değiştirir. Krizalite dönüşene kadar boyutu binlerce defa değişir.
Pupa – Krizalite’ye dönüp dinlendiği zamandır.
Yetişkin – Artık uçabilen,güzel kelebek ortaya çıkar.

Beslenme

Henüz tırtıl olan kelebek tüm zamanını güçlü olan altçenesini kullanarak geçirir.Bir tırtılın ilk yemeği kendi yumurtasının kabuğudur.Bazı tırtıllar etçildir.
Kelebekler uzun ve esnek olan tüp şeklindeki hortum dillerini kullanarak sıvı alabilirler.Bu hortum besinden sıvı alacağı zaman açılır diğer zamanlarda ise spiral şeklinde dolanır.Birçok kelebek çiçeklerden aldığı nektar ile beslenir.

Doğal Ortam

Kelebekler dünyanın her yerinde ve her türlü doğal çevrede bulunurlar: sıcak ve soğuk, kuru ve nemli, deniz seviyesinde yada yüksek dağlarda… Bununla beraber birçok kelebek türü tropik bölgelerde özellikler tropikal yağmur ormanlarında bulunurlar.
Birçok kelebek sert hava ve çevre koşullarından korunmak için göç ederler (soğuk hava gibi). Kelebek göçü çok iyi anlaşılmamaktadır. Göçlerin çoğu kısa mesafeleredir, fakat bazıları binlerce kilometre uzağa göç eder.

İguana

Sık rastlanan yada yeşil iguanalar merkez ve Güney Amerika’ da, ve oranın yerlileri tarafından “ağaç tavukları” diye çağrıldıkları küçük Batı Hint Adaları’ nda yaşarlar.

Bu sürüngenler 2 metreye kadar büyüyebilir. Vücutları yumuşak pullu deri ile kaplıdır ve sırtlarında omurilik sıralanmıştır. Kısa bacakları, çizgili bir kuyruğu ve keseli gırtlağı vardır. İguanalar zamanlarının çoğunu dinlenerek geçirirler. Sıradan iguanalar ot oburdur ancak bazı türleri böcek atıştırmaktan hoşlanırlar. Sosyal hayvanlardır, birlikte güneşlenir ve yemek yerler. İguanalar iyi tırmanıcı ve yüzücüdürler. Bacaklarını içeriye saklarlar ve kuyruklarını kullanarak su üzerinde ileriye doğru hareket ederler. Su altında 30 dakikaya kadar kalabilirler.

İguanalar kurak mevsimde eşleşirler. Dişiler yumurtalarını toprağa gömmeden önce 2 ay taşırlar. Doğru yeri bulmak için 5 kilometre uzağa gidebilir ve sonra 12 ila 40 yumurtayı sırayla bırakırlar. 3 ay sonra yumurtalar çatlar ve bu sürede ıslak mevsim başladığından beslenmeleri için bol miktarda yiyecek olur. Yumurtadan çıkanların boyları kuyruklarıyla birlikte 23 santim civarında olur. Doğduklarında parlak yeşildirler fakat yaşlandıkça deri renkleri koyulaşır.

İguanalar tehlike altındadır çünkü yağmur ormanlarında yaşayan türü kaybolmaktadır. Aynı zamanda tuzağa düşürülerek evcil hayvan olarak ticareti yapılmaktadır. Gençken sevimli görünebilirler, ancak yaşlandıkça kavgacı olurlar ve üzücü olan yakalananlardan birçoğu ölür.